پيسى ( برص ) ، گال ( جرب ) ، آبله و خارشهاى پوستى ( قوبا ) « 1 » دانه‌هاى سوزنده ( نمله ) ، غده‌ها ، سرطان ، واريس ، داء الفيل ، درد مفاصل و كمر ( Artralogie ) تشنج ، آماسهاى كوچك ، طاعون ، كوركها ( دمل ) ، نار - الفارسيه ( سيفليس ) ، كرى ، گنگى ، لقوه ، ديفترى ، كفگيرك و آكله . آن‌طور كه در اخبار اهل عصمت عليهم السلام آمده چشم خرابى از كورى زكام از جنون و جذام ، كوركها از برص ، سرفه از طاعون ، بواسير از بيماريهاى مغز ، شقاق ( تركيدگى ) در پاشنه پا ، از بواسير جلوگيرى مىكند و نيز ما ، كسى را ديده‌ايم كه بشقاق پاشنه‌ها مبتلا ولى از جهات ديگر سالم بود و بمعالجه آن پرداخت و درمان يافت اما پس از آن ساق پاهايش ورم كرد كه آن ورم همانند داء الفيل ( Elephantiasis ) بود . مقصد دوم علائم بالينى كه ببدى حال بيمار و يا مرگ او هشدار مىدهند [ وضع كلى قيافه ] از جمله علاماتى كه اطباء شمرده‌اند وضع كلى قيافه بيمار است كه در اين هنگام ، چشمانش بگود مىافتد و بينيش تير مىكشد و شقيقه‌هايش خشك مىشود گوشهايش يخ مىكند ، پوست پيشانيش كشيده مىشود ، گوشتش سخت لاغر مىگردد ، رگهايش پنهان و رنگش تيره يا سبز يا سياه يا زرد يا مثل گچ يا قلع و يا غباررنگ مىشود . اينها دلائل مرگ است مگر اينكه دليل ديگرى مانند درد ، استفراغ ، خستگى شديد يا بيدار خوابى زياد و درد مفرط يا بيمارى مزمنى باشد كه در اين صورت نمىتوان علامات مزبور را نشانى مرگ دانست . اما در بيماريهاى كبدى ، چهره زرد و سفيد ، در بيماريهاى طحال ( سپرز ) زرد و سياه و در بواسير زرد و سبز مىشود . برآمدگى رگها در شقيقه‌ها ،

--> ( 1 ) ظاهرا قوبا بمعنى اگزما و بيماريهائى مانند آن است . مترجم